ABD, Bagram’a geri dönme planları yapıyor

Başkan Trump, Afganistan’daki terk edilen stratejik Bagram Hava Üssü’nü geri almayı hedeflediklerini açıkladı. Beyaz Saray yetkilileri ve güvenlik kaynakları, bu adımın Çin’in bölgede artan etkisine karşı ileri bir karakol sağlama amacı taşıdığını belirtiyor.

ABD Başkanı Donald Trump’ın İngiltere ziyaretinde yaptığı açıklamaya göre Washington, 2001 sonrası dönemde yoğun biçimde kullanılan ancak 2021’de terk edilen Bagram Hava Üssü’nü yeniden kazanma niyetinde. Trump, üssün coğrafi konumunu Çin’e karşı stratejik bir avantaj olarak nitelendirirken, planın hayata geçirilmesi halinde Afganistan’a yeniden önemli bir askeri varlık konuşlandırılmasının gündeme geleceğini söyledi.

Bagram Hava Üssü, Afganistan’ın Parvan vilayetinde, Kabil’e yaklaşık 47 kilometre mesafede yer alıyor ve geniş pistleri, büyük kapasiteli hangarları ve konuşlandırma altyapısıyla bölgedeki en kritik üslerden biri olarak biliniyor. 1950’lerde Sovyetler tarafından inşa edilen ve 2001–2021 döneminde ABD ile koalisyon güçlerinin operasyonel merkezi olan üs, geri alındığı takdirde hem bölgesel erişim hem hava lojistiği açısından Washington’a hızlı hareket kabiliyeti sağlayacak.

Trump, üssün geri alınması için Taliban ile görüşmeler yürütüldüğünü ima etti; Beyaz Saray çevrelerindeki güvenlik kaynakları da konuyla ilgili çalışmaların sürdüğünü doğruladı. Ancak askeri kaynaklar, üssün yeniden kazanılmasının geniş çaplı asker konuşlandırması, ciddi lojistik hazırlıklar ve yüksek güvenlik riskleri gerektireceğine dikkat çekiyor. Bu tür bir geri dönüş, ABD’nin Afganistan’da yeniden kalıcı bir ileri karargâh oluşturması anlamına gelebilir.

Stratejik motivasyonun merkezi olarak Trump, Bagram’ın Çin’in batı bölgeleriyle havadan ilişkilendirilebilecek operasyonel bir mesafede olmasını gösterdi; Washington’a göre bu, Çin’e karşı bölgesel caydırıcılığı güçlendirecek bir adım. Çin ise son yıllarda Taliban yönetimiyle ekonomik ve siyasi temasları artırdı; Pekin’in Afganistan’daki altyapı ve madencilik ilgisi, bölgedeki jeopolitik rekabetin arka planını oluşturuyor.

Analistler, Bagram planını Avrasya’da “ileri karakol” stratejisinin yeniden canlanması olarak yorumluyor. Üssün geri alınması, Orta Asya, Pakistan ve İran hattı dâhil geniş bir coğrafyada ABD’nin harekât ve istihbarat erişimini artırırken, aynı zamanda Moskova ve Pekin ile jeopolitik sürtüşme risklerini de yükseltebilir. Washington’ın bu niyeti uygulamaya koyması halinde, bölgedeki askeri denge ve tedarik zincirleri yeniden şekillenme potansiyeline sahip olacak.

Sonuç olarak, Trump yönetiminin Bagram hedefi, yalnızca askeri bir geri dönüş talebi değil; Avrasya kıtasında stratejik nüfuz mücadelesinin yeni bir rafine hamlesi olarak okunuyor. Bu girişim hayata geçirilirse, Afganistan bir kez daha büyük güçlerin jeopolitik rekabetinin merkezine oturacak.